Evinizi ya da vaktinizi paylaştığınız evcil hayvanınız korkunun kokusunu alabilir mi? Birinin ya da bir canlının korktuğunu kokusundan algılayabilir mi?
Bu yazımızda bunun cevabını bulacaksınız.
Korkunun Kokusu Var mı?
Aslında hayvanlar başka bir hayvan korktuğunu anlayabilirler.
Acaba bunun korkunun kokusu olarak tabir edebileceğimiz durumdan dolayı mı anlarlar?
Korku ve Stres gibi durumları yaşayan hayvanların korkusunun kokusu diğer hayvanlar tarafından algılanabilir.
Korku stres altındaki bu canlılarda kimyasal salgılar görülür. Bu salgılama iki şekilde görülür. Hormanal (endokrin) ya da bağışıklık sistemi (immunoloji) salgıları hayvanlarda davranış değişiklikleri yapar ve bu değişiklikler hem korkan hayvanda hem de korkuyu gören türdeşinde görülür.
Farklı tür hayvanlar arasında böyle bir sezimleme mümkün müdür? Büyük ihtimalle mümkün değildir. Hayvanlar sadece kendi türleri arasındaki korku ve stres durumunun kokusunu algılayabilirler.Ancak diğer türdeşi olmayan canlıların korku ve stres durumundaki davranış değişikliklerinin farkında iseler, bunu anlayabilirler.
Koku ve Alma Nasıl Oluşur?
Ana koku alma sistemi olan birincil sistem insanlardan örnek verebileceğimiz koku alma sistemidir. Havada serbest halde gezen moleküller burun tarafından algılanır ve parfüm, çiçek v.b. şeylerin kokusunu alırız.
İkincil koku alma sistemi olarak da karşımıza vomeronasal organ bilinen adıyla Jacobson organı çıkar.
İnsanlarda işlevsiz ve kullanılmayan bu sistem bazı omurgalı hayvanların birbirleri arasında bilgi transferi yapmasının sağlayan sistemdir. Bu sistem ile alınan kokular duygusal tepkileri, feromonları algılar ve karşı cins hakkında bilgiler verir. Hayvanların bölgelerini işaretlerken kullandıkları bu koku karşı cinse; bölge, üreme, saldırganlık v.s. konularda bilgi verir.
İşte bu ikinci koku alma sistemi sosyal iletişimi sağladığı için hayvanların korkunun kokusunu alabilmelerini sağlar.
Sadece aynı türden hayvanlar birbirlerinin feramonlarını algılayabilirler. Bu da özetle şu demektir ki: Sadece kendi türünden olan hayvanların korkusunun ve stresinin kokusunu algılayabilirler.
Kendi türünden olmayan bir hayvanın korkusunu davranışlarındaki değişimden anlayabilirler. Yani bir köpek ya da kedi sizin korktuğunuz kokunuzdan anlayamaz. Sadece davranışlarınızı gözlemleyerek korktuğunuzu anlayabilir. Eğer bir köpekten korkarsanız bunu davranışsal tepkilerinizden ve duruşunuzdan algılayabilirler.
Sonuç Olarak:
Şunu Söyleyebilir miyiz: Hayvanlar Korkunun Kokusunu Alabiliyorlar Mı?
Hayvanlar korkuyu elbette fark ederler ama bunu genellikle davranışsal öğrenme yoluyla bilirler. Her ne kadar hayvanların korku anında kortizol hormonu salgıladıkları bilinse ve bu alanda çalışmalar yapılsa da kortizol hormonunun koku ile algılabilidiğine dair bir sonuç halen elde edilebilmiş değil.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; veteriner hekim muayenesinin, teşhisinin veya tedavisinin yerini tutmaz. Hayvanınızın sağlığıyla ilgili her durumda bir veteriner hekime danışın. Sorumluluk reddi
Yayın:
evcil.tv editör ekibi; evcil hayvanlar, sokak hayvanları, doğa ve hayvan hakları üzerine veteriner fakülteleri, resmî kurumlar ve bilimsel yayınlar gibi güvenilir kaynaklara dayalı içerikler hazırlar. Her yazı yayından önce editör kontrolünden geçer.
