Kasımla birlikte geceler soğuyor, yağmurlar sıklaşıyor; bazı şehirlerimizde ilk kar da kapıda. Evlerimizde kaloriferin başına kıvrılan kedilerimiz için bu sadece mevsim değişikliği, ama sokakta yaşayan kediler için kış, her gece yeniden kazanılması gereken bir mücadele. İyi haber şu: Birkaç plastik kutu, bir miktar saman ve biraz emekle mahallenizdeki kedilere kuru ve sıcak bir sığınak hazırlamak mümkün. Bu rehberde, hayvan refahı kuruluşlarının önerilerinden yola çıkarak işe yarayan bir kedi barınağının nasıl kurulacağını adım adım anlatıyoruz.
Küçük ve kapalı: İyi barınağın sırrı
İlk akla gelen “ne kadar büyük, o kadar iyi” düşüncesi kedi barınaklarında tam tersine işliyor. Kediler ısınmak için büyük ölçüde kendi vücut ısılarına güveniyor; geniş bir kutuda bu ısı hızla dağılıp gidiyor. ABD merkezli Alley Cat Allies’ın önerisi, yaklaşık 60 x 90 cm tabanlı ve en az 45 cm yüksekliğinde bir barınak. Bu boyut, üç ila beş kedinin birbirine sokularak ısınmasına yetiyor. Kalabalık bir koloniniz varsa tek dev bir kulübe yerine birkaç küçük barınak kurmak daha doğru.
Kapı da küçük olmalı: 15–20 cm genişliğinde bir giriş kedilerin rahatça geçmesine yeterken içeriye rüzgâr ve yağmurun dolmasını, daha büyük hayvanların girmesini zorlaştırır. Girişi hâkim rüzgârın tersine bakacak şekilde yerleştirin; mümkünse önüne bir plastik perde ya da L şeklinde küçük bir koridor ekleyin.
Evde kolayca yapılabilen iç içe kutu modeli
En pratik yöntemlerden biri, kapaklı iki plastik saklama kutusunu iç içe kullanmak. Alley Cat Allies’ın tarifine göre yaklaşık 115 litrelik büyük bir kutunun içine 75 litre civarında daha küçük bir kutu yerleştiriliyor.
- Büyük kutunun tabanına ince bir strafor (köpük) levha koyun; yerden gelen soğuğu keser.
- İki kutunun aynı hizasına kapı açın. Plastiği saç kurutma makinesiyle hafifçe ısıtmak kesmeyi kolaylaştırır.
- Girişe, dibi kesilmiş plastik bir saksıyı tünel gibi geçirebilirsiniz; bu hem rüzgârı kırar hem de kesik kenarları kapatır.
- İki kutu arasındaki boşluğu samanla doldurun, iç kutuya da bolca saman serin.
- Kapakları kapatın; hafif barınakların rüzgârda uçmaması için üzerine bir kontrplak parçası ya da ağırlık koyun.
Malzeme bulamadığınız acil durumlarda karton kutu da hiç yoktan iyidir: Yerden yükseltin, içini gazete kâğıdıyla döşeyin ve üstünü çöp poşeti gibi su geçirmez bir malzemeyle sarın.
Saman evet, battaniye hayır
İyi niyetle yapılan en yaygın hata, barınağın içine eski battaniye, havlu ya da kazak koymak. Kumaşlar nemi emer, ıslanınca soğur ve hatta donabilir; kuru kalması gereken yuva buz gibi bir yatağa dönüşür. Aynı durum kuru ot (hayvan yemi olarak kullanılan ot balyası) için de geçerli: Nemi tutar ve küflenebilir.
Doğru malzeme saman, yani hasat sonrası kalan kuru tahıl sapları. Saman nemi itiyor, kediler içine gömülerek kendilerine sıcak bir yuva açabiliyor. Kış boyunca ara ara kontrol edip ezilen ya da kirlenen samanı yenilemeyi unutmayın.
Yer seçimi, mama ve su
Barınağı kedilerin zaten vakit geçirdiği, trafikten ve insan hareketinden uzak, sakin bir köşeye koyun. Tahta bir palet ya da birkaç tuğlayla yerden yükseltmek, zemindeki su ve soğuktan korur. Koyu renge boyamak ya da çevresini dal-yaprakla gizlemek, kedilerin kendini güvende hissetmesine ve barınağın zarar görmemesine yardımcı olabilir. Kediler birkaç hafta içinde barınağı kullanmazsa, onu yaşadıkları alana biraz daha yaklaştırmayı deneyin.
Soğukta kedilerin enerji ihtiyacı artar. Bu yüzden:
- Mama porsiyonlarını biraz artırın; yaş mama sindirimi daha kolay olduğu için kedinin enerjisini ısınmaya ayırmasına yardımcı olur.
- Su kaplarını sık değiştirin. Geniş ve sığ kaplar yerine derin kaplar donmaya daha geç yenik düşer; güneş alan bir noktaya koymak da işe yarar.
- Mamayı barınağın içine değil, ayrı ve korunaklı bir besleme noktasına koyun ki yuva kirlenmesin.
- Kar yağdığında barınak girişlerini temizleyin ki kediler içeride mahsur kalmasın.
Kışın unutulan iki tehlike: Motor bölmesi ve kimyasallar
Sıcak bir yer arayan kediler park halindeki araçların altına, hatta motor bölmesine girebiliyor. Aracınızı çalıştırmadan önce altına göz atın, kaputa birkaç kez hafifçe vurun ya da kaputu açıp kontrol edin. Bu birkaç saniye, bir canı kurtarabilir.
Ayrıca kedilerin yaşadığı alanlarda buz çözücü tuz ve kimyasallar kullanmaktan kaçının; kediler bunları patilerinden yalayarak ya da birikintilerden içerek zehirlenebilir. Antifriz ise tatlı tadı nedeniyle hayvanlar için özellikle tehlikeli; sızıntıları hemen temizleyin. Hasta ya da yaralı görünen bir kedi fark ederseniz onu bir veteriner hekime ulaştırmak için belediyenizin veteriner işleri birimiyle veya yerel hayvan gönüllüleriyle iletişime geçebilirsiniz.
Unutmayın: Mükemmel bir barınak yapmak zorunda değilsiniz. Kuru, küçük ve rüzgârsız bir köşe bile, sokakta bir kedinin kışı atlatmasında büyük fark yaratabilir.
Kaynaklar
- Alley Cat Allies – Providing Shelter
- Alley Cat Allies – How to Build an Outdoor Shelter
- Alley Cat Allies – Top 10 Winter Weather Tips for Community Cats
- ASPCApro – Top Ten Tips: Caring for Community Cats in Winter
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; veteriner hekim muayenesinin, teşhisinin veya tedavisinin yerini tutmaz. Hayvanınızın sağlığıyla ilgili her durumda bir veteriner hekime danışın. Sorumluluk reddi
Yayın:
evcil.tv editör ekibi; evcil hayvanlar, sokak hayvanları, doğa ve hayvan hakları üzerine veteriner fakülteleri, resmî kurumlar ve bilimsel yayınlar gibi güvenilir kaynaklara dayalı içerikler hazırlar. Her yazı yayından önce editör kontrolünden geçer.
